Plumang Walang Tinta

SPECIAL EDITION: Si Tatang at Mga Himala ng Ating Panahon

2009-05-28T16:49:00.000-07:00

Dalawang tulog na lang launching na ng special edition ng Si Tatang... ni Ricky Lee. Nakatanggap ako ng e-mail ng imbitasyon para sa paglulunsad ng aklat. Umorder na rin ako dahil may bawas na Php70 sa halaga nito kung oorder ka bago ang launching. Malamang ay hindi na ako makadalo at daanan ko na lang sa bahay niya ang kopya ko dahil hindi pa rin bumubuti ang lagay ko. Nagka-allergy pa ako dahil siguro sa balahibo ni Butchi na kumalat na sa aking silid. Laging dinadala ng mga anak ko ang alaga naming pusa sa kuwarto ko. Sigurado akong hindi dahil sa gamot o sa pagkain dahil ilang araw ko nang iniinom ang mga gamot na nireseta ng doktor. Instant noodles naman ang huli kong kinain kagabi at pag pagkain ang dahilan ng allergy, matagal na ang limang oras para lumabas ang sintomas nito at hindi aabutin ng magdamag.

Noong booksigning ng Para Kay B ni Ricky Lee sa Powerbooks Trinoma, nalaman kong isa sa dahilan kung bakit nagdesisyon si Ricky Lee na muling magpalimbag ng panibagong edisyon ng kanyang aklat ay maraming gustong magkaroon ng kopya nito nguni't wala nang mabili maliban sa ilang tindahan ng 2nd hand na libro. May isang babaeng nakakita ng sipi nito sa isang tindahan. Inialok ito sa kanya sa halagang Php1,000. Hindi ko na maalala sa kuwento kung binili ng babae ang aklat kahit may kamahalan ito. Ang naaalala ko lang ay gusto ni Ricky Lee na makapagpa-imprentang muli ng Si Tatang upang hindi maging mahirap sa sinuman ang magkaroon ng kopya nito.

Sa wakas sa halagang Php450 ay mabibili na ang special collector's edition na ito sa mga sangay ng National Bookstore at Powerbooks mula sa Linggo, Mayo 31, 2009. Singhalaga lamang ito ng mga aklat ng iba pang sikat na nobelista at manunulat na tinatangkilik na karamihan. Kahit pasukan na at kailangang bumili ng mga aklat pang-iskuwela ng mga bata, bibili pa rin ako ng aklat ni Ricky Lee.

Hindi lamang naman para sa sarili ko ang aklat. Napakagandang sanggunian nito para sa mga mag-aaral at sa lahat ng mahilig sa panitikan. Bukod dito ay marami pang idinagdag sa dating nilalaman nito. Maaaring dalhin ang lumang kopya ng Si Tatang. May espesyal na regalo ang makapagdadala nito.

Dadaluhan ang paglulunsad ng mga kilalang tao mula sa pelikula, mga kaibigan ni Ricky Lee, workshoppers, guro at tagahanga. Pumunta lamang sa Linggo, alas tres ng hapon sa Powerbooks Megamall Bldg. A. Kung gusto ng diskuwento, itawag lamang ang iyong order kay Jerry sa 928-9557 / 0929-7849363 / 0917-5331948 o mag-e-mail sa writers.studio12@gmail.com.

photo courtesy of Writers' Studio Philippines

HINDI SWINE FLU PERO...

2009-05-26T16:41:00.000-07:00

Hindi pa pala ako makakapagtrabaho. Bilin ng doktor ko na magpahinga muna. Bawal ang matamis (lunok), bawal ang magsalita nang magsalita (inbound calls ang hawak ko at siguradong matutuwa ang mga anak ko), bawal ang mani at kahit anong nakapagpapakati ng lalamunan (pahinga muna sa adobong mani). Sa dami ng gamot na iniinom ko ngayon, pakiramdam ko ay naospital ako. Pinakamahal na gamot ko ay ang clarithromycin na isang uri ng antibiotic.

Para akong talunan sa isang laban. Ilang katotohanan ang kailangan kong harapin. Una, hindi na ako kasinglusog ng dati. Ikalawa, kailangan kong uminom ng gamot upang gumaling. Ikatlo, may mga panahong ayaw kong lumiban sa trabaho pero kailangan. (wala pa akong leave) Ikaapat, bawal ang magkasakit kapag wala kang health card. (Dating may health card ako sa kumpanyang kaugnay ng pinapasukan ko ngayon. Kung palaring maging permanente sa bagong trabaho, magkaka-health card uli ako.) Ikalima, kailangang magbadyet ang solong magulang pero hindi puwedeng ikompromiso ang kalusugan ko dahil ako lang ang kumikita sa pamilya.

Carbocisteine, sinutab at celestone ang iba pang gamot na iniinom ko. Ang mga ito ay para sa ubo, baradong sinuses at pangontra sa allergic reaction. Ang diyagnosis ng doktor - nasopharyngitis at laryngitis. Takot pa naman ako sa lahat ng bagay na may itis.

Katatapos lang ng pagpapabakuna laban sa ibang uri ng flu. Anim kami ng mga bata na nabakunahan. Ibabawas ang bayad sa gamot sa aking sahod. Sabi ng doktor ko, maaaring reaksiyon ng katawan ko sa bakuna ang pagkakasakit ko ngayon.

Anupaman ang dahilan ng sakit ko ngayon, ipinagdarasal kong iligtas sana kaming lahat sa swine flu. May baong tig-iisang maliit na bote ng 70 percent solution na alkohol ang aking mga anak sa pagpasok sa unang araw ng Hunyo.

Ibayong pag-iingat ang kailangan ngayong panahong ito.

photo by paperchild on flickr

ANG SAPATOS NI JAM

2009-05-24T05:52:00.000-07:00

Sa wakas ay nakabili na rin kami ni Jam, ang pang-apat at tanging babae sa aking mga anak, ng sapatos na itim na gagamitin niya pagpasok. Unang taon niya na sa hayskul. Naglibot kami sa ilang mall sa Marikina na katabi lang ng Proj. 4, Lungsod Quezon, kung saan kami nakatira. Magsinglapit lang ang Marikina at ang Cubao mula sa amin. Ang pinakamalaking sukat ng sapatos na pambabaeng pampasok sa iskuwela ay kadalasang nasa 9 o 10 lamang. May sukat na 11 daw nguni't hindi husto sa sukat. Ganoon ang nabili kong sapatos sa isang mall sa Makati na malapit sa aking pinapasukang opisina. Isang beses lamang naisuot ni Jam ang sapatos - noong araw ng pagtatapos niya sa mababang paaralan.

Noong bata pa ako, naranasan kong pagsuotin ng sapatos na goma sa pagtulog. Para raw hindi lumaki ang mga paa ko, sabi ng aking mga magulang. Sa mga Intsik daw kasi ay kaugalian na ang pinagsusuot ng bakal ang mga batang babae upang mapigilan ang paglaki ng mga paa. Hindi ako komportable sa ganoong kalagayan kung kaya't di nagtagal ay hinubad ko rin ang sapatos na goma. Kahit na magalit pa ang aking ama ay hindi na ako natulog nang nakasapatos simula noon. Malaki ang aking mga paa na sa tingin ko ay bagay lamang sa aking taas at laki. Sa edad na labintatlong taon ay limang talampakan at limang dali na ako. Ngayon ay naging pito ang dating lima at may timbang akong humigit-kumulang na animnapu't limang kilo. "American size" daw ang aking mga paa. Unang taon ko rin sa hayskul noong ipinagpagawa ako ng sapatos ng aking mga magulang. Mabuti na lang at nakahanap kami ng Gregg na sapatos ilang buwan pagkatapos noon. Gregg na ang sapatos ko hanggang makapagtapos ng hayskul. Gregg ang isinusuot noon ng halos lahat ng kaiskuwela ko hanggang sa mauso ang Otto para sa mahihilig sa pambabaeng disenyo ng sapatos.

Napagod kami ni Jam sa paghahanap ng sapatos na sukat sa paa niya. Nang magdesisyon akong humanap na lamang ng itim na sapatos na goma ang suwelas. Mas mahal kaysa sa karaniwang itim na sapatos na nabibili sa department store ang World Balance na sapatos na napili ni Jam nguni't rasonable naman ang Php 1,199.00 na halaga nito dahil hindi na magpapaltos ang mga paa ng anak kong nagmana ng haba ng paa at ng pagkamatangkad ko.

SALOOBIN NG ISANG SOLO PARENT

2009-05-22T17:48:00.000-07:00

Noong Linggo, tumuntong ako sa edad na 43. Ilang buwan na ring hindi ako nakapagtatala. Inakala kong hindi na ako muling makapagsusulat ng saloobin. Sinubukan kong mamasukan bilang manunulat para sa isang ensayklopedya online pero hanggang sa ngayon ay hindi ko pa natatapos ang assignment ko. Mahirap palang pagsabayin ang pagtipa sa kompyuter sa opisina at pagtipa sa personal na kompyuter ko sa bahay. Inasam-asam kong makapagsulat subali't tila inubos na ng paghahanapbuhay sa call center na pang-araw ang lahat ng aking lakas. Ilang linggo nang namamanhid ang kanang bisig ko. Nagpamasahe na ako ng dalawang beses simula noong una kong maramdaman ito pero wala pa ring nangyayari. Dahil dito ay hindi muna ako tumipa sa personal kompyuter ko. Ngayon na lamang uli.

Noong kabataan ko, hindi ko inisip na hihina ang aking katawan. Hindi ako sakitin. Hirap akong tanggapin sa ngayon na kaakibat ng pagtanda ang paghina ng pangangatawan. Maaaring maging malusog ang isang 43 anyos subali't dala ito ng ibayong pag-iingat sa sarili bukod sa kanyang naturalesa.

Paano iingatan ng isang tulad ko na solong magulang ang aking sarili? Gusto ko mang maragdagan ang kita ko upang maitaguyod ang aking limang anak, mahirap pala itong gawin.

Nakakahapo ang klase ng trabahong pinasok ko pero ipinagpapasalamat kong may pinagkakakitaan ako at hindi kailangang mamalimos para sa pagkain ng aking pamilya.

Nakapag-enroll na ang tatlo sa aking mga anak. Baka hindi makapag-aral ngayong taon ang isang anak ko dahil kulang siya sa ilang requirement. Hindi pa napipirmahan ang kanyang clearance. Ginawa ko na ang aking makakaya subali't parang ayaw naman niyang tulungan ang kanyang sarili.

Napakaraming alalahanin - enrollment, mga gamit sa pag-aaral, swine flu, mga gawaing-bahay, hanapbuhay bukod pa sa pag-aalala sa kaligtasan ng aking mga anak at sa aking pansariling pangangailangan. Maglalabimpitong-taon pa lamang ang aking panganay. Pangarap kong makita ko silang nakakatayo na sa sarili nilang paa balang araw. Nguni't marami pang pagdaraanan ang aming pamilya at sana ay mapagtagumpayan naming lahat iyon. Pangarap kong matuto silang magmahal hindi lamang sa sarili kundi pati na rin sa kanilang kapuwa.

Mamayang gabi ay darating na aking panganay mula sa pagsasanay sa peryodismo. Nagsusulat siya para sa The Laurel, ang kanilang school organ. Sana ay maging responsable siyang mamamahayag at peryodista.

Sana ay kalingain ng Panginoon ang aking kahinaan, palakasin ang mga tuhod kong naruruwag at ibalik ang linaw sa aking mga mata upang makita ko ang Katotohanan.

Ngayong araw na ito, may kapangyarihan akong baguhin ang takbo ng aking kapalaran. Gagamitin ko ang kapangyarihang iyon sa tulong ng Panginoon. Sa gitna ng lahat kong alalahanin, sisikapin kong maging maligaya.

Nabasa Mo Na Ba Ang Para Kay B Ni Ricky Lee?

2009-01-24T10:34:00.000-08:00

(Dahil hindi ako nakadalo tulad ng balak ko sa launching ng Para Kay B noong Nobyembre 30, 2008, inisip kong puntahan na lamang si Ricky Lee sa Xavierville at doon na magpapirma ng libro. Nguni't naiba ang takbo ng mga pangyayari.)

Excited akong dumalo sa book signing ng unang nobela ni Ricky Lee, ang Para Kay B. Mula noong mabasa ko ang tungkol dito sa Filipinowriter.com, nagmarka na ako sa kalendaryo ko. Nakabili na ako ng aklat. Noong bago mag-Pasko. Regalo ko sa sarili ko. Sa Filipinowriter.com ko lang din nalaman na may nobela na pala si Ricky Lee. Pagkabili ko ay binasa ko agad at ipinakita ko sa kaopisina at kaibigan kong si Natz. Hihiramin daw niya pagkatapos ko. Na-excite na rin siyang basahin ito noong makita niya ang komento ni Boy Abunda sa pabalat ng libro.

Alas kuwatro ng hapon, Enero beinte-kuwatro ang mini-lecture at booksigning. 3:35 pa lang ng hapon ay naroon na kami ni Natz kasama ang pinsan niyang si Ling-Ling sa Powerbooks Trinoma. Nakita naming ayos na ang pagdarausan ng okasyon. Bumili si Natz ng libro. May ten percent discount palang promo para sa aklat na iyon. P250 ang talagang halaga nito. May nakita kaming lalaki at babaeng umupo sa mga silya sa venue. Gusto na rin naming umupo kaya tinanong namin sila kung puwede na at pinaupo naman nila kami. Ang dalawa pala ay sina Tobbie Cadhit, ang moderator ng mini-lecture at ang kasama niyang taga-Powerbooks.

Maya-maya pa'y nagdatingan na ang mga nakarehistro para sa okasyong iyon. Walk-in lang kami nina Natz pero ayon kay Tobbie ay okay lang dahil tagahanga naman kami ni Ricky Lee at marami pa namang silyang available para sa mga dadalo. Pasado alas kuwatro na nang magsimula ang talakayan. Naging talakayan sapagka't lahat ng naroon ay nakabasa na ng libro. Mahigit sampu kami nang magsimula nguni't nang dumating na ang awtor ng nobela, dumami na kami.

Naging maganda ang palitan ng kurokuro. Tinatanong kami ni Tobbie at sinasagot naman namin ang mga tanong na may kaugnayang lahat sa nobela at sa mga tauhan nito.

Isa-isang tinalakay ang bawa't tsapter ng nobela. Ang kuwento ni Irene sa una, ni Sandra, ni Erika, ni Ester at Bessie at isa pang tsapter na nag-ugnay sa limang nauna.

Kanino sa mga karakter ka higit na nakaka-relate pagdating sa pag-ibig? O baka naman nagsama-sama sa pagkatao mo ang kahit bahagi lang ng karakter ni Irene, ni Bessie at ni Erika o nilang lahat?

Kay Irene ako higit na naka-relate. Kung kaibigan mo ako, alam mo na kung ano ang ibig kong ipakahulugan. Pero hindi ako tulad ni Irene na may photographic memory, na kaya yatang memoryahin kahit ang buong Bibliya! At hindi rin ako kasingtapang niya upang magyayang magmotel sa lalaking iniibig ko na hindi naman nakakaala-ala sa akin. Para kay Natz, pamartir daw si Irene at sinabi niyang kahit hindi nagpahiwatig si Jordan na natatandaan niya si Irene, isinuko pa rin ni Irene ang kanyang pagkababae rito. Mayroon namang salungat ang paniniwala. Sa tingin niya ay basta mahal kita e. Kesehodang hindi mo ako mahal. Mahal kita, period, at ginusto kong gawin iyon kahit hindi mo ako mahal na tulad ng pagmamahal ko sa iyo.

Nagpasintabi si Tobbie sa nag-iisang menor-de-edad na nakikinig sa talakayan. Pareho-pareho naming inamin na shocked kami sa kuwento ni Sandra. Nguni't halos lahat ay sumang-ayon naman na dapat niyang ipaglaban ang kanyang pag-ibig. Sa isang banda ay may pumuna na dapat lang ipaglaban, kung dalawa kayong makikipaglaban. Kung ayaw naman ng iyong iniibig ay hindi rin tamang ipaglaban ito.

Ipinaglaban ba ni Irene ang pag-ibig niya kay Jordan? Kung ikaw si Irene, ipaglalaban mo ba? Ano ba ang pag-ibig para sa iyo? Lagi bang sekswal ang pag-ibig at pakikipagrelasyon? O minsan ay naaabot din natin ang mataas na antas ng pag-ibig tulad ng kay Ester at kay Sara na marunong magparaya at maligaya na sa dalawang tasa ng kapeng pinagsasaluhan nilang dalawa lamang.

Natuwa ako nang makita kong nariyan na si Ricky Lee. Nilapitan ko siya at hinagkan sa pisngi at sinabi kong kasama ako sa talakayan. Nang anyayahan kami ni Tobbie na simulan na ang pagtatanong kay Ricky Lee, una akong nagtanong. Ano o sino ang naging inspirasyon ninyo para isulat ang Para Kay B? Ang naging inspirasyon daw niya ay ang mga tao - nakasakay sa MRT, nagpapatulog ng bata, nagbabantay sa ospital. Gusto niyang lumikha ng aklat na madaling basahin ng kahit sino, na parang nariyan lang siya sa tabi at nagkukuwento sa iyo habang nagbabasa ka. Pinagsasama-sama niya ang lahat ng kuwento ng pag-ibig na nai-compile na niya, nag-research siya. Tinanong niya ang kanyang mga kaibigan. Nakinig siya sa mga nag-uusap sa coffeeshop, sa malls, sa iba't ibang lugar para malaman niya kung ano ang mga salitang madalas na ginagamit ng mga tao. At doon niya nalamang sa Pilipinas, kahit ang mayayaman ay nagta-Taglish na rin.

Isinulat niya ang aklat na hindi gaanong gumamit ng mga bantas tulad ng apostrophe at quotation marks upang hindi maramdaman ng nagbabasa na may sagabal sa kanya at sa kuwentong binabasa niya.

Inamin ni Ricky Lee na hindi siya si Lucas at hindi rin siya bitter kung kaya't nasabi niyang may quota ang pag-ibig. Sinabi niyang sa dami ng naisulat ng manunulat sa kuwento ay iginugupo siya ng isang letra lamang, si B.

Hindi rin daw siya mahilig gumamit ng sangkaterbang deskripsyon ng lugar o lunan. Mas nag-co-concentrate siya sa karakter. Ayaw niya na halos lahat ay ibigay niya na at wala nang maiwan sa imahinasyon ng nagbabasa. Ang mga karakter niya ang pinalutang niyang mabuti. Pakiramdam mo tuloy ay kilala mo na silang talaga bilang tunay na mga tao.

Ayon kay Ricky Lee ay lubha siyang nasiyahan sa pagsusulat ng Para Kay B. Kahit pa madalas ay nagigising siya alas tres ng madaling araw upang isulat lamang kung ano ang sa tingin niya ay dapat pang idagdag sa nobela o itama ang sa pakiramdam niya ay mali rito. Sinasalamin daw ng nobela ang chaos na paborito niya. At mula sa disorder na iyon ay pagtatagni-tagniin niya ang mga bahagi ng kuwento hanggang sa maging maganda ito. Ayaw niya raw ang naka-set na at may sinusunod na predictable pattern dahil madali siyang ma-bore. Ayaw niya rin na isa lang ang isinusulat. Habang ginagawa niya ang isang script, sisimulan naman niyang gawin ang isa pa, at isa pa. Kaya nang simulan niyang gawin ang Para Kay B ay nahirapan siya. Nguni't nang lagyan niya ng disorder ang kuwento sa pamamagitan ng paggamit ng iba't ibang punto de bista at iba't ibang style ng pagsasalita ng mga karakter, at nang gawin niyang walang pagkakapareho ang bawa't isa, doon nawala ang pagka-boring nito para sa kanya.

Pinakamahirap daw para sa kanya ang kuwento ni Erika. Dahil malapit na ang launching ay tila hindi pa rin satisfied maging ang mga kaibigan niya sa kuwento nito.

Challenge daw sa kanya ang kung paano pagdugtong-dugtungin ang limang kuwento samantalang madali ang tatlo at hindi rin apat dahil even number iyon. Kung bababa sa tatlo ay mabo-bored lang siya.

Gumawa rin siya ng tatlong iba-ibang ending para sa huling kabanata dahil gusto niyang ang magbabasa ang gagawa ng sariling ending para rito hanggang sa isa na lamang ang piliin niyang maging ending nito. Marami siyang mga kaibigang nag-contribute ng mga ideya nguni't siya pa rin ang nagdesisyon sa kung alin sa mga ideyang iyon ang gagamitin niya.

Tinanong ko rin siya kung conscious ba siya na sa pagsusulat ng nobelang ito ng pag-ibig ay binasag niya ang kumbensyon pagdating sa romance novels. Hindi raw niya binasag ang kumbensyon. Nais nga raw niyang matutuhan ang pagsusulat na katulad ng sa mga Filipino romance novelists natin ngayon dahil hanga rin siya sa mga akda ng mga ito.

Sa karamihan ng kuwentong naisulat niya ay hindi niya maitangging may bahagi ng mga iyon na hango mismo sa sarili niyang buhay. Tulad na lang ng pagkakaroon ng tiyahing masungit.

(Naisip kong baka may kaugnayan ang pagiging magaling na manunulat sa pagkakaroon ng tiyahing masungit.)

Sa bandang huli ng tanungan ay sinabi rin ni Ricky Lee na wala naman talagang quota ang pag-ibig. Nasa umiibig pa rin ang kahihinatnan ng sarili niyang buhay-pag-ibig.

Natapos ang talakayan at nagsimula ang book signing. Nagphoto-ops pa ng paisa-isa kasama si Ricky Lee o kuha ng grupo ng nagsidalo.

Binati ko sina Kuya Ben at Jerry ang mga kaibigan ni Ricky Lee na nakilala ko noong mapili ako kasama ng higit sa pitumpung aplikante na sumailalim sa libreng workshop, ang Ricky Lee's 14th Basic Scriptwriting Workshop for Film & TV.

Ngayon ko sasagutin ang tanong ni Tobbie, ang moderator ng okasyon.

Bakit ko binili ang Para Kay B?

Dahil ba kay Ricky Lee? Aaminin kong malaking bahagi ng desisyon ko sa pagbili ng aklat ay dahil may utang na loob ako sa kanya. Matapos ang madilim na karanasan ko bilang "battered wife", ninais kong bigyan ng affirmation ang aking sarili. Kinailangan kong bumangon. At isa sa nagbigay sa akin ng tiwala ay ang grupo ng mga writer na nag-interview sa akin para sa workshop na iyon na ang nagdesisyon sa bandang huli ay si Ricky Lee. Nakapasa ako sa screening kahit na ilang daan ang nag-apply. Iilan lang kaming pinili. Na-realize ko noon na hindi pa pala tapos ang buhay ko. Nagsisimula pa lang.

Binili ko ang libro dahil kay Ricky Lee. Marami na akong biniling aklat na hindi ko naman binasa. Nguni't binasa ko ang Para Kay B dahil humanga ako sa kanyang mga kuwento. Higit lalo na sa kuwento ng buhay niya. Na mula sa chaos ay ginawa niya itong maganda para sa iba pang nangangarap ding magsulat. Na lagi niyang iniisip ang kapakanan ng iba kung kaya't may mga libreng workshop, at ngayon ay may foundation na itatatag para sa mga manunulat upang matulungan sila sa panahon ng kanilang pangangailangan. Na mula sa magulo niyang simula sa buhay bilang alilang kanin ay nagawa niya itong maging maganda Para Kay B muli, Para Kay Babasa.

Papalabas na kami sa Power Books nina Natz at Ling-Ling nang silipin ko ang dedikasyon ni Ricky Lee sa akin.

1/24/09

Dear Mae Ann,

Kumusta na ang

kaibigan ko? Sana'y

patuloy kang makapagsulat!

At maging maligaya

lagi sa pag-ibig!

Ricky Lee

Nagpaputok Ka Ba Kagabi?

2009-01-01T02:21:00.000-08:00

Taong 2009 na. May giyera pa rin sa Mindanao. At kagabi, nagpaputok ang mga tao sa paligid ko habang ako nama'y nagsindi ng fountain at baby rocket. Iba't ibang klaseng paputok ang namayagpag sa alapaap sa kabila ng tuloy-tuloy na ambon, sa kabila ng giyera sa Mindanao.

Sa Mindanao, laging Bagong Taon dahil laging may putukan. Kung ang mga batang taga-Mindanao ay nasa Maynila kagabi, tiyak kong hindi sila mag-eenjoy. Sa isip nila marahil ay may tanong. Para saan at nagpapaputok kayo?